نمونه های فراوانی ازرفتارجستجوگرانه در بازارها وجود دارد که عامل های اقتصادی به دنبال هدف خاصی بوده و بنا به شرایط و مقتضیات رفتاری خود از روش های متفاوتی پیروی می کنند. در داد و ستد میان خریداروفروشنده ممکن است چانه زنی یکی ازخصوصیات بین دو طرف معامله باشد. دراین مقاله ابتدا، در مورد نحوه جستجو و سپس نحوه چانه زنی بحث خواهیم کرد. روشی که دنبال می کنیم با درنظرگرفتن هدف عوامل اقتصادی، مطابق فرایند احتمالات می باشد وچگونگی و تغییراین احتمالات در نتیجه چانه زنی را بررسی خواهیم کرد ونشان می دهیم که شرایط تقسیم درآمد، حاصل پیوند دو طرف معامله به چه عواملی بستگی داشته ونسبت سهم هرطرف معامله چگونه است.  

تحلیل گفتمان به بررسی تاثیر روابط انسانی، جنسیتی، فرهنگی و ارزش های اجتماعی بر گفتمان می پردازد و چگونگی نمایش این روابط در متن را مطالعه می کند. در این راستا، این پژوهش در بررسی پدیده اجتماعی چانه زنی از رویکرد تحلیل گفتمان انتقادی با توجه به فرآیند کنترل ذهن مخاطب بهره می گیرد. به باور فوکو، قدرت محدود به ساختار تعاملی از پیش تعیین شده ای نیست و مشارکان کلام به واسطه ماهیت غیرقطعی قدرت، در گفتمان های مختلف نقش های متفاوتی ایفا می کنند. داده های این تحقیق به صورت میدانی و با استفاده از پرسش نامه (164 عدد) و گفتگو ی ضبط شده (850 دقیقه) در سه منطقه از شهر کرمانشاه جمع آوری گردید. تحلیل داده ها نشان داد که مشارکان کلام از سازوکارهای زبانی ویژه ای در سطوح خرد (واژگانی و نحوی) و کلان (آوایی و معنایی) برای نیل به اهداف خود در چانه زنی سود می برند. در این میان، کاربرد واژه های گفتمان مدار بیشترین بسامد را به خود اختصاص داده است. همچنین، سه راه کار گفتمانی متداول در چانه زنی مشاهده شد که شامل دستاویز قرار دادن باور های مذهبی، تمسک جستن به آیین و آداب ورسوم قومی و عرق بومی گری و طرح مشکلات اقتصادی، اجتماعی و طبقاتی است. نتایج به دست آمده نشان می دهند که مشارکان چانه زنی که شامل فروشنده و خریدار هستند، نقش های گفتمانی متفاوتی را ایفا می کنند که باعث می شود چانه زنی در دسته گفتمان های معکوس، به تعبیر فوکو، قرار بگیرد. فروشنده، در سلسله مراتب قدرت، به واسطه داشتن جایگاه مالکیت مشارک فرادست و خریدار مشارک فرودست است؛ اما در فرایند کنترل ذهن، این خریدار است که به صورت پنهانی سعی در کنترل فروشنده در راستای خواسته خود است؛ از این رو، خریدار نقش کنترل گری را دارد که از پایین به بالا بر مشارک فرادست اعمال قدرت می کند. با توجه به اینکه کنترل ذهن فروشنده بدون اقناع وی و بدون ایجاد تغییر یا جهت دادن به جهان بینی مخاطب میسر نیست، چانه زنی در دسته کارهای رتوریک طبقه بندی می شود و خریدار در فرایند خرید، نقش رتور را دارد.

چرا رهبران روسیه و اوکراین در مقام کنش­گرانی عقلانی، علی­رغم آگاهی از پرهزینه بودن جنگ، این گزینه را انتخاب کردند و چرا مذاکره به عنوان مسیری کم هزینه ­تر برای حل اختلافات شکست ­خورد؟ گرچه می­توان با استناد به نقش عوامل فردی و روان شناختی  و تمرکز بر نحوه تصمیم ­گیری افراد اثرگذاری همچون رئیس جمهور روسیه و یا بهره­ گیری از نظریه ­های ساختاری همچون توازن قدرت یا توازن تهدید بدین پرسش پاسخ داد، اما این مقاله بر آن است تا با غض ­نظر از سطح تحلیل خرد و کلان رایج در روابط بین ­الملل و در مقابل، با اتکاء به یافته ­های نظریه چانه ­زنی جنگ و به طور خاص دو عامل غیرقابل ­تقسیم بودن موارد محل اختلاف و مشکل تعهد، دلایل توسل به جنگ را در حمله اخیر روسیه به اوکراین تبیین کند. یافته ­های مقاله گویای آن است که از یک­سو غیرقابل ­تقسیم بودن موضوع سیاست گسترش ناتو به شرق و از سوی دیگر عدم اعتماد روسیه به تعهد اوکراین برای عدم عضویت در ناتو مهم ترین عوامل وقوع جنگ در سال 2022 بودند.

تحولات گسترده اقتصادی و اجتماعی جوامع بشری در دو سده پیشین، در حوزه قراردادهای خصوصی نیز تاثیر گذاشته و به تدریج وضعیت از قرارداد بین برابرها، به رویارویی طرف های قوی و ضعیف در قراردادها تغییر یافته است. امروزه در بسیاری از قراردادها، به دلیل وجود نابرابری شدید در قدرت چانه زنی طرفین و سوءاستفاده طرف قوی از این قدرت، اصل آزادی قراردادها و قواعد سنتی حقوق قرارداد برای تامین عدالت قراردادی کافی نیست و از این رو، اصلاح ابزار قرارداد برای اینکه دوباره بتواند به هدف عدالت خدمت نماید، ضروری است. در بسیاری از کشورها به ویژه کشورهای اروپایی سوءاستفاده از قدرت چانه زنی نابرابر، نخست با واکنش دادگاه ها روبرو شده است و آن ها با به کارگیری تکنیک های تفسیری و ابزارهای حداقلی موجود در قواعد عمومی قراردادها، به مقابله با تحمیل قراردادها و شروط ناعادلانه به طرف ضعیف پرداخته اند. سپس قانون گذاران برای حمایت از طرف ضعیف، آزادی قراردادی را در حوزه بسیاری از قراردادها به نفع عدالت قراردادی محدود ساخته اند. یکی از مهم ترین این مقررات که در نیم قرن اخیر وضع شده، مقررات حمایت از مصرف کننده است. در حقوق ایران با وجود پتانسیل نسبی در قواعد عمومی قراردادها، سابقه ای از کنترل قضایی قراردادهای منعقد شده در اثر سوءاستفاده از قدرت چانه زنی نابرابر یا شروط ناعادلانه در دست نیست و کنترل های تقنینی انجام شده نیز اغلب ناقص و ناکافی بوده است.

منطقه قفقار جنوبی یکی از حوزه های مهم در بررسی پدیده جدایی طلبی می باشد. اما فارغ از علل و زمینه های بروز جدایی طلبی، آنچه در بررسی جنبش های جدایی طلبانه در قفقاز جنوبی حائز اهمیت است این می باشد که به رغم این که بسیاری از گروه های قومی این منطقه در سال های پساشوروی دارای تمایلات جدایی طلبانه بوده اند؛ اما همه به یک میزان در این راستا موفق نبوده اند و تفاوت های معناداری از این منظر در میان آنها وجود دارد. در بررسی علل این امر، نظریه چانه زنی قومی که جدایی طلبی را بر مبنای روابط متقابل میان سه بازیگر گروه های قومی، دولت میزبان و دولت حامی و نیز وجود ابزارهای چانه زنی در دست گروه های قومی مورد ارزیابی قرار می دهد به نظر چارچوب نظری مناسبی می باشد. بنابراین، سوال اصلی این مقاله این است که چرا برخی از گروه های قومی در پیگیری مطالبات جدایی طلبانه و کسب استقلال سیاسی موفق تر از سایرین بوده اند؟ در واقع چه عواملی منجر به موفقیت و یا عدم موفقیت گروه های قومی در عرصه جدایی طلبی می شوند؟ در مقام پاسخ به سوالات فوق و به عنوان فرضیه مقاله باید گفت که هر چه ابزارهای بیشتری برای چانه زنی با دولت مرکزی در اختیار گروه های قومی باشد در عین حال که منجر به کسب امتیازات بیشتر از مرکز می شود، باعث می شود تا این گروه ها بیشتر به سمت رادیکالیزه کردن تقاضاهای خود از دولت مرکزی حرکت کنند؛ به حدی که در اختیار داشتن دو عامل مهم کنترل سرزمینی و بهره مندی از حمایت خارجی-به عنوان دو ابزار موثر چانه زنی-می تواند گروه های قومی را به سمت جدایی طلبی حتی با استفاده از ابزارهای خشونت آمیز سوق دهد. در این مقاله تلاش شده تا با رویکرد توصیفی-تحلیلی و بهره مندی از ابزار کتابخانه ای و آمار و اسناد نهادهای دولتی و بین المللی، فرضیه فوق در ارتباط با جنبش های جدایی طلبانه در قفقاز جنوبی مورد آزمون قرار گیرد.

استفاده از تکنیک های فناوری اطلاعات در بازارهای الکترونیکی، پویایی و پیچیدگی سیستم عرضه و تقاضا را بالا برده است. بنابراین به کارگیری عامل های هوشمند جهت خرید و فروش و چانه زنی در این گونه بازارها به عنوان یک راهکار موثر پیشنهاد شده است. الگوریتم یادگیری تقویتی یکی از روش های قوی یادگیری عامل هاست که با کمترین اطلاعات ممکن می تواند به صورت تعاملی برای آموزش عامل، در راستای پیشنهاد قیمت به کار گرفته شود. چانه زنی یک مذاکره چالش برانگیز و پیچیده است که علت آن تنوع متغیرهای بسیار زیاد در روابط عرضه و تقاضا و دانش ناکافی شرکت کنندگان در بازار می باشد. در این مقاله نحوه به کارگیری یادگیری تقویتی در مساله چانه زنی در دو بازار مناقصه و مزایده در راستای بیشینه سازی افزایش سود عامل بیان می گردد. متغیرهای حالت، عمل و تابع یادگیری تقویتی برای مساله چانه زنی در بازار به کمک یک مساله یادگیری تقویتی نمونه فرمول بندی می شوند. با مقایسه روش ارائه شده و یک روش تجربی به این واقعیت خواهیم رسید که عامل آموزش دیده، سود به مراتب بیشتری را از یک عامل تجربی کسب می نماید.

قدرت چانه زنی یکی از موضوع های مهم در مذاکرات نفتی است. در این مقاله دو عامل موثر در قدرت چانه زنی یعنی زمان قابل تحمل تا انجام معامله و انتخاب های بیرونی هر بازیکن در نظر گرفته شده اند. روابط ریاضی مورد نیاز برای انتقال منابع قدرت در مذاکرات استخراج گردیده اند.

استثمار مطلق رعایا توسط نخبگان حاکم در عصر قاجاریه و پذیرش منفعلانه این بهره کشی ها از سوی توده ها، تصویری نادرست و گمراه کننده از حیات سیاسی فرودستان در آن دوران به دست می دهد. رعایا در برخی مواقع ابزارهایی کارا برای چانه زنی با قدرت در اختیار داشتند. فرار از روستا و وانهادن مزارع یکی از این سلاح های موثر بود. پرسش اینجاست که فرار رعایا در عصر قاجاریه از چه عواملی متاثر بود؟ رعایا با استفاده از «تهدید به فرار» با کدام دسته از نخبگان مسلط و در چه موضوعاتی چانه زنی می کردند و واکنش حکام به این تهدیدها چگونه بود؟ فرض ما این است که فرارها از کمبود نیروی کار در کشور، سهولت مهاجرت رعیت و نیز تعارض منافع ملاکان و حکام مناطق مبدا و مقصد فرارها تاثیر می پذیرفت. همچنین رعایا با تهدید به فرار تلاش می کردند حکومت را به پذیرش طیف متنوعی از مطالبات شان وادارند. در این میان گروه های متعددی از فرادستان از اربابان و ملاکان گرفته تا حکام ولایات و شخص شاه با تهدید به فرار به چالش کشیده می شدند. تلاش حاکمان ولایات برای دریافت مالیات فراریان از ساکنان باقی مانده معمولا با موفقیت همراه نبود و برخی از ایشان با جدی گرفتن تهدید رعایا سعی می کردند حکومت را به تعدیل مالیات ها مجاب کنند. روش پژوهش توصیفی-تبیینی با استفاده از اسناد درجه اول به ویژه عرایض ارسال شده به مجلس تحقیق مظالم در عصر ناصری است.

کشورهای اروپایی جهت کاهش وابستگی خود به واردات گاز از روسیه، نیازمند متنوع سازی مسیرهای واردات گاز هستند. یکی از بهترین گزینه ها برای صادرات گاز به کشورهای اروپایی، صادرات گاز از طریق کریدور جنوبی است که در آن کشورهای ایران، آذربایجان، ترکمنستان و عراق می توانند به صورت بالقوه حضور داشته باشند. هر چهار کشور فوق برای صادرات گاز به ترکیه احتیاج دارند و مسیر دیگری غیر از عبور از ترکیه میسر نیست. در مقاله حاضر با توجه به رویکرد نظریه بازی همکارانه و از طریق راه حل شپلی، قدرت چانه زنی کشورهای مختلف و ایتلاف های ممکن جهت صادرات گاز به اروپا در سناریوهای متصور در آینده بررسی و وضعیت های محتمل به عنوان گزینه های ممکن، مشخص می شوند. تعریف یک مساله مهم بین المللی در بازار انرژی جهانی؛ یعنی متنوع سازی واردات گاز اروپا به عنوان یک بازی همکارانه و ترسیم چشم انداز ایتلافی بازیکنان مهم در این زمینه از دستاوردهای پژوهشی مقاله حاضر است.